32-084 Morawica, Morawica 260

Kiedy rusztowanie wymaga indywidualnego projektu?

Rusztowanie modułowe wokół drewnianego kościoła o nieregularnej bryle

Rusztowanie systemowe w konfiguracji typowej montuje się według dokumentacji i instrukcji producenta, bez osobnego projektu. Projekt indywidualny jest potrzebny wtedy, gdy konfiguracja wychodzi poza rozwiązania opisane przez producenta albo gdy rusztowanie nie jest systemowe. Wynika to z rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych: rusztowania i ruchome podesty robocze wykonuje się zgodnie z dokumentacją producenta albo projektem indywidualnym. Tak samo przedstawia to Państwowa Inspekcja Pracy.

O potrzebie projektu nie decyduje więc marka ani wysokość budynku, tylko to, czy planowana konstrukcja mieści się w dokumentacji konkretnego systemu. Poniżej wyjaśniamy, gdzie przebiega ta granica na budowach z rusztowaniami ramowymi i modułowymi.

Kiedy wystarczy instrukcja producenta?

Producent rusztowania systemowego dostarcza dokumentację, która opisuje typowe warianty montażu. Znajdują się w niej dopuszczalne wysokości, rozstaw i sposób kotwienia, klasy obciążenia pomostów, kolejność montażu, a także elementy, które można dołożyć bez dodatkowych obliczeń.

Jeżeli system, wysokość, kotwienie, obciążenia i geometria mieszczą się w tych rozwiązaniach, monter stawia rusztowanie na podstawie instrukcji. Typowym przykładem jest rusztowanie fasadowe Plettac SL70 na prostej, płaskiej elewacji budynku mieszkaniowego. Ma regularne pola, kotwienie do nośnej ściany i pomosty obciążone zwykłymi pracami elewacyjnymi.

Instrukcja musi być wtedy dostępna na budowie. Monter wykonuje konstrukcję dokładnie według niej, a przy odbiorze sprawdza się zgodność rusztowania z dokumentacją. Nie wystarczy założyć, że skoro użyto elementów popularnego systemu, to projekt nie jest potrzebny. Liczy się cała konfiguracja, a nie pochodzenie części.

W praktyce problem pojawia się wtedy, gdy rusztowanie zaczyna się jako typowe, a w trakcie robót zmienia się zakres prac. Inwestor prosi o osłonięcie elewacji siatką reklamową, ekipa ociepleniowa potrzebuje szerszego pomostu przy murze, a dostawca materiału chce podawać palety wciągarką zamocowaną do konstrukcji. Każda z tych zmian może przenieść rusztowanie z kategorii typowej do nietypowej, choć same elementy się nie zmieniły. Dlatego zgodność z instrukcją ocenia się nie tylko przed montażem, ale też przy każdej przebudowie.

Jakie sytuacje są nietypowe?

Rusztowanie ustawione pod przęsłem mostu nad rzeką

Na budowach najczęściej rusztowanie „wychodzi poza instrukcję” nie przez wysokość, ale przez dodatki i warunki, które zmieniają obciążenia. Te sytuacje trzeba rozpoznać jeszcze przed zamówieniem sprzętu:

  • osłony z siatek i plandek na całej elewacji, które zwiększają powierzchnię działania wiatru, więc zmieniają obciążenia konstrukcji i wymagają dodatkowych obliczeń kotwienia,
  • konsole i poszerzenia pomostów, zwłaszcza wysunięte w stronę muru przy ociepleniach lub na zewnątrz,
  • dźwigary kratowe nad przejściami, bramami i wjazdami, gdzie część stojaków trzeba przerwać i przenieść obciążenie na boki,
  • podwieszenie lub przymocowanie wciągarki albo windy budowlanej, na przykład GEDA, do konstrukcji rusztowania,
  • nietypowe kotwienie, w tym kotwienie przez warstwę ocieplenia albo do podłoża o niepewnej nośności,
  • wysokość, rozstaw kotew lub obciążenie pomostów poza tablicami producenta,
  • rusztowania modułowe wokół nieregularnych brył: zbiorników, kominów, hal z wysięgami i konstrukcji przemysłowych,
  • łączenie elementów różnych systemów w jednej konstrukcji.

W każdym z tych przypadków projektant sprawdza, czy konstrukcja przeniesie obciążenia, i wskazuje rozwiązania, których nie ma w instrukcji. Sposób kotwienia i dobór kotew opisaliśmy szerzej we wpisie o kotwach do rusztowań. O roli siatek, plandek i daszków piszemy w tekście jak zabezpieczyć rusztowanie i teren wokół budowy.

Konfiguracja typowa (instrukcja producenta)Konfiguracja nietypowa (projekt indywidualny)
prosta elewacja, regularne polaosłona z siatek lub plandek na całej elewacji
kotwienie do ściany nośnej wg tablickotwienie przez ocieplenie albo do słabego podłoża
wysokość i obciążenia w zakresie dokumentacjiwysokość lub obciążenia poza tablicami producenta
standardowe pomosty i poręczekonsole, poszerzenia, dźwigary nad przejściem
rusztowanie bez urządzeń transportowychwciągarka lub winda przymocowana do rusztowania

Nietypowy obiekt? Pomożemy dobrać konfigurację.

Nasza kadra inżynieryjno-techniczna wskaże, czy rusztowanie wymaga projektu.

Skontaktuj się – tel. 12 285 65 85

Kto może wykonać projekt rusztowania?

Projekt indywidualny jest opracowaniem technicznym dla konkretnej konstrukcji i konkretnych warunków jej ustawienia. Jeżeli wymaga samodzielnego rozwiązania zagadnień konstrukcyjnych, przygotowuje go osoba z uprawnieniami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Projektant stosuje normy dotyczące konstrukcji stalowych, aluminiowych lub drewnianych, w zależności od materiału rusztowania. Uwzględnia też cechy, które odróżniają rusztowania od typowych konstrukcji budowlanych, przede wszystkim luzy i podatność połączeń. Dlatego projekty rusztowań wykonują zwykle biura i projektanci, którzy specjalizują się w konstrukcjach tymczasowych.

Przy wyborze projektanta dobrze jest zapytać, czy pracował już z danym systemem. Projekt dla rusztowania ramowego Plettac SL70 i dla modułowego Plettac Contur wymaga znajomości ich tablic obciążeń, sposobów kotwienia i elementów dodatkowych. Projektant, który zna system, szybciej wskaże rozwiązanie mieszczące się w katalogowych elementach, zamiast projektować konstrukcję od zera.

Co zawiera projekt rusztowania?

Zakres projektu zależy od skali obiektu, ale w dokumentacji powinny się znaleźć:

  • koncepcja konstrukcji, czyli system, układ pól, wysokość i miejsca nietypowe,
  • obliczenia statyczne z założonymi obciążeniami od ludzi, materiału, wiatru i osłon,
  • plan montażu z rzutami i widokami elewacji,
  • rozmieszczenie i rodzaj kotew wraz z wymaganą nośnością,
  • rozmieszczenie stężeń, dźwigarów, konsol i innych elementów dodatkowych,
  • dopuszczalne obciążenia pomostów, które później trafiają na tablicę informacyjną przy wejściu,
  • szczegóły montażowe dla miejsc, których nie opisuje instrukcja producenta.

Projekt jest dla monterów instrukcją wykonania, a dla kierownika budowy podstawą do odbioru. Dlatego musi powstać przed montażem, a nie po postawieniu konstrukcji.

Kto zamawia projekt i kto za niego odpowiada?

Przepisy określają, jak rusztowanie ma być wykonane, ale nie wskazują, która strona umowy zamawia projekt. Ustala się to w umowie lub ofercie. Może go dostarczyć inwestor, generalny wykonawca albo firma, która montuje rusztowanie.

Najwięcej nieporozumień pojawia się wtedy, gdy temat projektu wypływa dopiero na budowie. Dlatego przy zapytaniu o rusztowanie warto od razu opisać obiekt: wysokość, rodzaj elewacji i ocieplenia, planowane osłony, przejścia, urządzenia transportowe i obciążenia pomostów. W umowie warto rozdzielić odpowiedzialność za projekt, montaż, odbiór, przeglądy i użytkowanie. Jeżeli konstrukcja wymaga projektu indywidualnego, montaż bez niego nie powinien się rozpocząć.

Przy doborze konfiguracji Plettac SL70 i Plettac Contur pomaga nasza kadra inżynieryjno-techniczna. Na etapie zapytania wskażemy, które elementy obiektu mogą wyjść poza typowe rozwiązania systemu, a w razie potrzeby wykonujemy też projekt rusztowania na podstawie pomiarów obiektu. Przy obiektach przemysłowych o nieregularnych kształtach zwykle sprawdza się system modułowy, opisany na stronie rusztowania przemysłowe.

Jakie dane przygotować przed zapytaniem o rusztowanie?

Decyzja o projekcie zapada najszybciej wtedy, gdy od początku wiadomo, jak wygląda obiekt i co będzie się działo na rusztowaniu. Do zapytania należy dołączyć:

  • wysokość i długość elewacji oraz rzut budynku z narożnikami i uskokami,
  • rodzaj ściany i ocieplenia, w które będzie wykonane kotwienie,
  • informację o osłonach z siatek, plandek albo siatek reklamowych,
  • miejsca przejść, bram i wjazdów, nad którymi rusztowanie musi zostać przerwane,
  • planowane urządzenia transportowe, takie jak wciągarki i windy budowlane,
  • rodzaj robót i składowanego na pomostach materiału, od których zależy klasa obciążenia,
  • przewidywane zmiany konfiguracji w trakcie budowy.

Na tej podstawie można od razu ocenić, czy rusztowanie zmieści się w dokumentacji producenta, czy trzeba zlecić projekt. Dzięki temu termin montażu nie przesuwa się o czas potrzebny na obliczenia.

Jak projekt łączy się z odbiorem technicznym?

Rusztowanie można użytkować dopiero po odbiorze technicznym. Odbioru dokonuje kierownik budowy albo osoba uprawniona, a potwierdza się go wpisem w dzienniku budowy lub protokołem odbioru technicznego. Przy odbiorze sprawdza się zgodność konstrukcji z dokumentacją, na podstawie której ją wykonano. W wariancie typowym jest to instrukcja producenta, w nietypowym projekt indywidualny.

Na budowie powinna być dostępna właściwa dokumentacja producenta albo projekt, a przy wejściu tablica z informacją o wykonawcy montażu i dopuszczalnym obciążeniu. Każda późniejsza zmiana konfiguracji, na przykład dołożenie osłon albo konsol, wymaga sprawdzenia, czy nadal mieści się w dokumentacji. Przebieg odbioru i zawartość protokołu opisaliśmy we wpisie o odbiorze rusztowania i zawartości protokołu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każde wysokie rusztowanie wymaga projektu?

Nie. O projekcie decyduje zgodność konfiguracji z dokumentacją producenta, a nie sama wysokość. Rusztowanie systemowe mieszczące się w tablicach producenta montuje się według instrukcji.

Czy dołożenie siatki na rusztowanie wymaga nowych obliczeń?

Osłony z siatek i plandek zwiększają obciążenie wiatrem, dlatego wymagają sprawdzenia kotwienia. Jeżeli dokumentacja producenta nie obejmuje rusztowania z osłoną w danym układzie, potrzebny jest projekt.

Czy rusztowanie modułowe zawsze wymaga projektu?

Nie zawsze. Rusztowanie modułowe także ma dokumentację producenta z typowymi wariantami. Przy obiektach przemysłowych o nieregularnych kształtach, z wysięgami i podwieszeniami, konfiguracja częściej wychodzi jednak poza instrukcję.

Kto podpisuje projekt rusztowania?

Osoba z uprawnieniami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Projekt powstaje przed montażem i jest podstawą odbioru technicznego.

Rusztowania systemowe Plettac do własnego parku sprzętu, w konfiguracjach dobranych do Państwa obiektów, znajdą Państwo w ofercie sprzedaży rusztowań.

Przeczytaj także

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Blog

Autor: Krzysztof Mendel

Krzysztof Mendel - kierownik montazu w JJG Rusztowania. Nadzoruje prace ekip montazowych i odpowiada za prawidlowy, zgodny z dokumentacja techniczna oraz normami PN-EN montaz rusztowan systemowych Plettac (SL70 i Contur) na obiektach realizowanych przez firme. W codziennej pracy zajmuje sie doborem konfiguracji rusztowania pod konkretna elewacje lub konstrukcje, kotwieniem, statecznoscia konstrukcji oraz przygotowaniem rusztowania do odbioru technicznego. Materialy na blogu JJG opiera na praktyce z budow.